Gamen en dissociatie

Ik zie steeds vaker hoe gaming en dissociatie met elkaar verweven kunnen raken. Het is een vrij nieuw onderwerp dat veel verschillende kanten heeft. Gaming kan zowel een trigger zijn voor dissociatieve ervaringen als een manier om ermee om te gaan.

De aantrekkingskracht van gaming

De virtuele wereld kan een bijzonder aantrekkelijke plek zijn wanneer je worstelt met dissociatie. In games vind je vaak een duidelijke structuur, directe beloningen en een gevoel van controle dat je in het echte leven misschien mist. Je kunt er volledig in opgaan en even ontsnappen aan moeilijke gevoelens of ervaringen. Dit is begrijpelijk, maar kan ook risico’s met zich meebrengen.

Wanneer gaming en dissociatie elkaar versterken

Een langer durende gamesessie kan bij iedereen leiden tot een licht gevoel van vervreemding. Je kent het misschien wel: na uren gamen voelt de werkelijkheid even wat vreemd aan. Voor de meeste mensen is dit een tijdelijk effect dat snel weer verdwijnt. Maar als je al gevoelig bent voor dissociatie, kan dit effect veel sterker zijn en langer aanhouden.

Sommige mensen merken dat ze na het gamen urenlang een onwerkelijk gevoel blijven houden. De grens tussen de virtuele wereld en de realiteit kan vervagen. Dit wordt nog versterkt door de immersieve aard van moderne games, vooral in virtual reality. Het kan voelen alsof je constant heen en weer schakelt tussen verschillende realiteiten.

De valkuil van escapisme

Gaming kan een manier worden om te ontsnappen aan moeilijke emoties of situaties. Even vluchten in een andere wereld is op zich niet problematisch. Het wordt pas zorgelijk als dit je belangrijkste copingmechanisme wordt. Dan kan er een vicieuze cirkel ontstaan: je voelt je onwerkelijk, vlucht in games, waardoor de dissociatie versterkt wordt, wat weer leidt tot meer behoefte aan escape.

Het effect op je brein

Intensief gamen heeft invloed op hoe je brein de werkelijkheid verwerkt. Je zenuwstelsel went aan de snelle prikkels en continue actie van games. Dit kan leiden tot een soort ‘understimulation’ in het dagelijks leven – de gewone werkelijkheid lijkt dan saai en onwerkelijk in vergelijking. Voor mensen die al dissociatieve klachten hebben, kan dit extra uitdagend zijn.

Hierbij een andere kijk:

Een gezonde balans vinden

Dit betekent niet dat je helemaal moet stoppen met gamen. Het gaat erom een gezonde balans te vinden waarbij gaming een positieve rol kan spelen in je leven. Denk bijvoorbeeld aan het spelen van games die je helpen om in het hier en nu te blijven, of games die je samen met anderen kunt spelen en zo sociale contacten ondersteunen.

Praktische handvatten

Het is belangrijk om bewust om te gaan met je gamegedrag. Plan je gamesessies bijvoorbeeld op vaste tijden en bouw bewust pauzes in. Tijdens deze pauzes kun je grounding oefeningen doen om weer contact te maken met de realiteit. Zorg ook voor voldoende andere activiteiten in je dag, vooral beweging en sociaal contact in de echte wereld.

De rol van professionele hulp

Als je merkt dat de combinatie van gamen en dissociatie je leven belemmert, is het verstandig om professionele hulp te zoeken. Een therapeut kan je helpen om inzicht te krijgen in je gamepatronen en onderliggende behoeften. Samen kun je werken aan gezondere manieren om met stress en moeilijke emoties om te gaan.

Voor ouders en naasten

Als ouder of naaste is het belangrijk om begrip te tonen voor de betekenis die gaming kan hebben. Probeer niet te veroordelen, maar ga het gesprek aan over wat het gamen voor diegene betekent. Let op signalen dat gaming meer een vlucht wordt dan een hobby, zoals toenemend isolement of verwaarlozing van andere activiteiten.

Een nieuwe koers vinden

Herstel betekent niet dat je moet stoppen met gamen, maar wel dat je een nieuwe, gezondere relatie ermee ontwikkelt. Dit kan betekenen dat je:

• Leert om gaming meer bewust in te zetten als ontspanning
• Andere activiteiten ontwikkelt naast het gamen
• Je sociale contacten in de echte wereld versterkt
• Nieuwe manieren vindt om met stress om te gaan