Dissociatieve amnesie

Aangezien ik ooit gediagnostiseerd ben met dissociatieve amnesie, weet ik hoe verwarrend dissociatieve amnesie kan zijn. Het verlies van herinneringen, soms van hele periodes uit je leven, kan een enorme impact hebben. In dit artikel deel ik alles wat je moet weten over deze vorm van dissociatie.

Wat is dissociatieve amnesie?

Bij dissociatieve amnesie verlies je herinneringen aan bepaalde gebeurtenissen of periodes uit je leven. Dit gaat verder dan gewone vergeetachtigheid. Het brein sluit bepaalde herinneringen tijdelijk af als beschermingsmechanisme tegen overweldigende ervaringen.

Hierbij wetenschappelijke informatie rondom deze stoornis:

Verschillende vormen van dissociatieve amnesie

Gelokaliseerde amnesie

Je mist herinneringen aan een specifieke gebeurtenis of tijdsperiode. Bijvoorbeeld de uren rondom een ongeluk of een traumatische ervaring.

Gegeneraliseerde amnesie

Hierbij ontbreken grote delen van je levensverhaal. Soms zelfs jaren uit je leven. Dit komt minder vaak voor maar kan zeer ontwrichtend zijn.

Systematische amnesie

Je vergeet specifieke categorieën informatie. Bijvoorbeeld alles wat met een bepaalde persoon of locatie te maken heeft.

Symptomen van dissociatieve amnesie

Het ervaren van dissociatieve amnesie kan zeer verwarrend zijn. Je kunt:

• Moeite hebben met het vormen van een samenhangend levensverhaal
• Je onzeker voelen over wie je bent
• Angst ervaren over wat er in de ‘vergeten’ periodes is gebeurd
• Problemen ondervinden in relaties door ontbrekende herinneringen

Vaak gaat dissociatieve amnesie gepaard met dissociatie, derealisatie of depersonalisatie.

Onderliggende oorzaken

Trauma en stress

Traumatische ervaringen zijn vaak de belangrijkste oorzaak. Je brein probeert je te beschermen door overweldigende herinneringen tijdelijk af te sluiten.

Chronische overbelasting

Langdurige stress en overbelasting kunnen ervoor zorgen dat je brein in een beschermingsmodus schiet.

Vroegkinderlijke ervaringen

Nare ervaringen in de kindertijd kunnen leiden tot dissociatieve amnesie, soms pas later in het leven.

Herkenning en diagnose

Een diagnose wordt meestal gesteld door een psychiater of psycholoog. Deze kijkt naar:

• Je huidige symptomen en klachten
• Je levensgeschiedenis
• De impact op je dagelijks functioneren
• Mogelijke onderliggende trauma’s

Weet dat er niet altijd een trauma aan vooraf hoeft te gaan.

Hoe herstel je ervan?

Professionele behandeling

Behandeling bestaat meestal uit:

• Traumagerichte therapie EMDR waar gepast
• Stabiliserende technieken
• Het opbouwen van veiligheid en vertrouwen

Zelfhulp strategieën

Naast professionele hulp kun je zelf ook veel doen:

• Een dagboek bijhouden van je huidige ervaringen
• Jezelf omringen met steunende mensen
• Zorgen voor een voorspelbaar dagritme
• Stressreductie technieken toepassen

Het belang van veiligheid

Voor herstel is het vooral belangrijk dat je je veilig voelt:

Innerlijke veiligheid

Leer jezelf gerust te stellen, ontwikkel zelfcompassie, bouw vertrouwen op in je eigen waarneming

Externe veiligheid

Creëer een veilige leefomgeving, omring je met betrouwbare mensen, zorg voor stabiliteit in je dagelijks leven

Voor naasten

Als naaste van iemand met dissociatieve amnesie kun je helpen door:

• Geduldig te zijn en niet te pushen
• Te accepteren dat sommige herinneringen er nu niet zijn
• Een veilige, voorspelbare omgeving te bieden
• Er simpelweg te zijn zonder oordeel

De rol van herinneringen

Het is belangrijk te weten dat ‘vergeten’ herinneringen soms kunnen terugkomen. Dit gebeurt meestal:

• Geleidelijk, in kleine stukjes
• Als de tijd er rijp voor is
• In een veilige therapeutische setting
• Wanneer je er klaar voor bent

Een boodschap van hoop

Als ervaringsdeskundige wil ik benadrukken dat herstel mogelijk is. Ook al lijkt het nu misschien overweldigend, met de juiste hulp en ondersteuning kun je leren omgaan met dissociatieve amnesie en je leven weer oppakken. Vragen aan mij? Stel ze gerust via het contactformulier.