Hoe lang duurt derealisatie?

Een periode van derealisatie duurt meestal een paar uur tot een paar dagen. Bij aanhoudende stress of een dieper trauma kan het weken tot maanden duren. De duur hangt af van de oorzaak, van hoe ver je zenuwstelsel tot rust komt, en van of je actief aan de onderliggende trigger werkt.

Wat bepaalt hoe lang derealisatie duurt

Drie zaken bepalen samen het verloop: de oorzaak, of de trigger nog aanwezig is, en je eerdere ervaring met herstel. Wie dit voor het eerst meemaakt na een acute stressvolle gebeurtenis, merkt vaak dat het vanzelf wegtrekt zodra het lichaam tot rust komt. Wie al langer met stress of een onverwerkte gebeurtenis leeft, heeft doorgaans meer tijd nodig.

• De oorzaak: stress, een onverwerkte gebeurtenis, een bad trip of slaaptekort
• Of de trigger nog actief is of al is weggenomen
• Eerdere episodes en wat er toen hielp om te herstellen

Kortdurende derealisatie: uren tot dagen

Een korte episode ontstaat vaak rond een piekmoment van spanning, bijvoorbeeld tijdens of na een paniekaanval. Zodra het lichaam uit de stressreactie komt, verdwijnt het gevoel meestal vanzelf weer. Dit is de meest voorkomende vorm, en meteen ook de vorm die het snelst overgaat.

Langdurige derealisatie: weken tot maanden

Bij langdurige stress, een trauma dat opnieuw actief wordt, of een periode van herhaalde overprikkeling, blijft het beschermingsmechanisme langer aanstaan. Het gevoel van onwerkelijkheid komt dan niet in pieken, het ligt als een constante laag over de dag. Dat kan zwaar voelen. Tegelijk betekent het niet dat herstel verder weg ligt, het traject duurt alleen langer.

Wanneer derealisatie chronisch genoemd wordt

Vanaf een paar maanden onafgebroken klachten spreken behandelaars van een chronisch beeld. Chronisch betekent hier vooral dat de onderliggende oorzaak nog niet is aangepakt, niet dat verbetering uitgesloten is. Met de juiste aanpak van die oorzaak neemt ook een langdurig beeld weer af.

Wat het herstel versnelt

Een aantal zaken maakt aantoonbaar verschil in hoe snel het gevoel afneemt:

• De onderliggende trigger opsporen en aanpakken, in plaats van alleen het gevoel zelf bestrijden
• Grondingstechnieken, zoals bewust je voeten voelen of een koud object vasthouden, om het zenuwstelsel te kalmeren
• Voldoende rust en slaap, want een vermoeid systeem houdt de bescherming langer aan
• Contact met mensen die je vertrouwt, want isolatie versterkt het gevoel juist

Wanneer je een behandelaar inschakelt

Schakel hulp in wanneer de klachten je dagelijks functioneren beperken, wanneer er na een aantal weken geen verbetering optreedt, of wanneer je de onderliggende oorzaak zelf niet kan vinden. Een therapeut die bekend is met dissociatie helpt die oorzaak in kaart te brengen en een gericht herstelpad uit te stippelen.

De duur van derealisatie ligt niet vast. Met de juiste aanpak van de oorzaak neemt het gevoel geleidelijk af, ook bij een langdurig beeld. Lees ook de volledige uitleg over derealisatie voor het bredere beeld, met alle oorzaken en behandelroutes op een rij.